Białe Certyfikaty – praktyczny przewodnik po systemie
Białe Certyfikaty to nagroda za realne oszczędności energii. System wspiera zaplanowane modernizacje i pozwala zamienić efekty oszczędności na prawa majątkowe o wartości finansowej po rejestracji w URE.
Źródło: Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej oraz informacje publikowane przez URE.
01
Mniejsza energia
Modernizujesz i zużywasz mniej energii. Powstają oszczędności.
02
Biały Certyfikat
Oszczędności są potwierdzane i rejestrowane przez URE w postaci świadectwa.
03
Wartość / nagroda
Zarejestrowane świadectwo ma wartość finansową i może zostać sprzedane.
Oszczędność energii
Realne efekty dzięki modernizacjom i lepszemu zarządzaniu energią.
Świadectwo URE
Potwierdzenie oszczędności rejestrowane w oficjalnym rejestrze.
Nagroda finansowa
Świadectwo ma wartość i może zostać sprzedane.
NAJWAŻNIEJSZE PRZED INWESTYCJĄ
Najpierw wniosek, później rozpoczęcie realizacji
Wniosek należy złożyć przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. Za rozpoczęcie może zostać uznane pierwsze wiążące zobowiązanie, np. zamówienie urządzeń lub umowa powodująca, że inwestycja staje się nieodwracalna. Oferta, zapytanie cenowe lub niewiążące rozeznanie rynku nie zawsze oznaczają rozpoczęcie – znaczenie ma treść dokumentów i faktycznie podjęte działania.
Wniosek złożony przed rozpoczęciem inwestycji = możliwość uzyskania Białych Certyfikatów
Błędna kolejność
Start inwestycji
Wniosek
Za późno
Rozpoczęcie inwestycji przed złożeniem wniosku może wykluczyć projekt z systemu wsparcia.
PODSTAWY SYSTEMU
Czym są Białe Certyfikaty?
Białe Certyfikaty są świadectwami wydawanymi przez Prezesa URE dla planowanych inwestycji, które mają przynieść możliwą do obliczenia oszczędność energii. Ich oficjalna nazwa to świadectwa efektywności energetycznej. „Energia finalna” oznacza energię rzeczywiście zużywaną przez firmę lub obiekt, np. prąd, gaz albo ciepło.
Po wykonaniu inwestycji firma zawiadamia URE o jej zakończeniu. Następnie świadectwo może zostać zapisane w Rejestrze Świadectw Pochodzenia prowadzonym przez Towarową Giełdę Energii (TGE). Dopiero w chwili zapisu powstają prawa majątkowe – elektroniczne jednostki o wartości rynkowej, które można sprzedać.
1. Plan inwestycji
Firma planuje inwestycję, która przyniesie wymierne oszczędności energii (energii finalnej).
2. Wydanie świadectwa przez Prezesa URE
Prezes URE wydaje Białe Certyfikaty potwierdzające planowane oszczędności.
3. Realizacja inwestycji i zawiadomienie URE
Po zakończeniu inwestycji firma zawiadamia URE o jej wykonaniu.
4. Zapis w rejestrze TGE i prawa majątkowe
Świadectwo zostaje zapisane w rejestrze TGE. Dopiero wtedy powstają prawa majątkowe o wartości rynkowej.
Mierzalny efekt
Liczy się roczna oszczędność energii, a nie sam koszt modernizacji.
Wartość rynkowa
Prawa wynikające ze świadectwa można sprzedać po ich zapisaniu w rejestrze.
Nie jest to dotacja
Firma nie otrzymuje pieniędzy przed inwestycją.
Podstawa prawna: art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 i art. 30 ustawy o efektywności energetycznej.
PROCES W SKRÓCIE
Jak działa system Białych Certyfikatów?
Standardowa ścieżka dla planowanej modernizacji obejmuje sześć etapów – od planu inwestycji do sprzedaży praw majątkowych.
01
02
03
04
05
06
01
Plan modernizacji
Opisz, co działa obecnie, co ma zostać zmienione i kiedy firma chce rozpocząć prace.
02
Wstępna kwalifikacja
Sprawdź etap projektu, dostępne dane oraz czy przewidywana roczna oszczędność może osiągnąć minimum 10 toe, czyli około 116,3 MWh.
03
Audyt i wniosek
Audytor przygotowuje opracowanie techniczne i określa planowaną oszczędność, a wniosek trafia do URE przed rozpoczęciem realizacji.
04
Wydanie świadectwa
URE określa w świadectwie przewidywaną roczną oszczędność energii.
05
Realizacja i zawiadomienie URE
Firma wykonuje modernizację, zbiera dokumentację i przekazuje Prezesowi URE zawiadomienie o zakończeniu przedsięwzięcia. Przy planowanej oszczędności powyżej 100 toe rocznie (ok. 1 163 MWh) potrzebny jest drugi audyt wykonany przez inną osobę.
06
Rejestr i sprzedaż
Po zapisaniu świadectwa na koncie w rejestrze powstają prawa majątkowe, które można sprzedać.
Kwalifikator zawiera 6 prostych pytań – o etap realizacji, wiążące umowy lub zamówienia, zakres modernizacji, dane o obecnym zużyciu, skalę oszczędności i publiczne finansowanie. Pozwala wstępnie ocenić, czy projekt warto przekazać do dalszej analizy.
Około 116,3 MWh rocznie odpowiada ustawowemu minimum 10 toe.
Możliwe wyniki
Projekt może rokować – warto wykonać wstępną analizę.
Potrzebna może być analiza dokumentów, oszacowanie oszczędności lub sprawdzenie zasad finansowania.
Istnieje ryzyko, że projekt rozpoczęto zbyt wcześnie albo że oszczędność jest zbyt mała.
Po pokazaniu wyniku możesz przejść do formularza kontaktowego i przekazać projekt do analizy. Odpowiedź „nie wiem” jest dostępna tam, gdzie możesz nie znać danych technicznych.
FORMULARZ ANALIZY
Przekaż projekt do wstępnej analizy
Pięć krótkich kroków – bez kompletowania całej dokumentacji.
PRZYKŁADOWE PRZEDSIĘWZIĘCIA
Jakie inwestycje mogą wchodzić w grę?
System może obejmować różne przedsięwzięcia ograniczające zużycie energii. Ostateczna kwalifikacja zależy od zakresu, etapu projektu, dostępnych danych i możliwego do wykazania efektu.
01
Procesy technologiczne
Urządzenia, linie produkcyjne i sterowanie.
02
Sprężone powietrze
Sprężarki, sterowanie, odzysk ciepła i ograniczenie strat.
03
Odzysk ciepła
Wykorzystanie energii odpadowej z procesów i instalacji.
04
Ciepło i chłód
Źródła, obiegi oraz urządzenia pomocnicze.
05
Silniki i napędy
Wysokosprawne silniki, falowniki i dopasowanie pracy.
06
Oświetlenie
Oprawy, sterowanie i optymalizacja czasu pracy.
07
Budynki i instalacje
Przegrody, ogrzewanie, wentylacja i chłodzenie.
08
Automatyka i energia
Monitoring, sterowanie i systemy zarządzania energią.
PRZYGOTOWANIE PROJEKTU
Co warto przygotować do wstępnej analizy?
Do pierwszej oceny nie trzeba kompletować całego wniosku. Wystarczy krótki opis modernizacji, planowany termin oraz podstawowe dane pozwalające porównać obecne zużycie energii z sytuacją po inwestycji.
Projekt
opis zakresu
oferta lub dokumentacja techniczna
planowany termin
Stan obecny
parametry urządzeń
zużycie energii
czas i sposób pracy
Stan po modernizacji
nowe urządzenia
przewidywany sposób pracy
podstawowe założenia techniczne
Dokumenty formalne
umowy
zamówienia
informacje o dotacjach lub innym publicznym finansowaniu
Audyt efektywności energetycznej
Audyt to opracowanie techniczne oparte na danych i obliczeniach. Porównuje obecne zużycie energii ze stanem planowanym po modernizacji i określa przewidywaną roczną oszczędność energii.
Przy oszczędności powyżej 100 toe rocznie (ok. 1 163 MWh, czyli 1,16 GWh) po realizacji potrzebny jest drugi audyt potwierdzający efekt – wykonuje go inna osoba.
Podstawa prawna: art. 23 ust. 1–2 i art. 25 ust. 4 ustawy o efektywności energetycznej.
BIAŁE CERTYFIKATY
Od czego zależy wartość Białych Certyfikatów?
Wartość Białych Certyfikatów zależy od efektu energetycznego potwierdzonego audytem oraz od warunków rynkowych w momencie sprzedaży. Im większa i pewniejsza oszczędność energii, tym większy potencjał uzyskania certyfikatów.
Przykład: roczna oszczędność 20 toe odpowiada ok. 232,6 MWh energii rocznie.
Dla kogo?
Dla firm i instytucji, które planują modernizację lub już ją zrealizowały i potrzebują rzetelnego audytu potwierdzającego oszczędność energii.
Co wpływa na wartość Białych Certyfikatów?
01
Wielkość oszczędności energii
Im większy efekt energetyczny potwierdzony audytem, tym większy potencjał certyfikatów.
02
Zawiadomienie URE
Terminowe zgłoszenie przedsięwzięcia do URE jest warunkiem wydania świadectwa.
03
Wpis do rejestru
URE weryfikuje dokumenty, a świadectwo zostaje zapisane w rejestrze.
04
Prawa majątkowe do sprzedaży
Po wpisie powstają prawa majątkowe, które można sprzedać na rynku.
05
Warunki rynkowe
Ostateczna wartość zależy od kursu giełdowego (PLN/toe) i sytuacji na rynku.
= WYNIK
Wartość Białych Certyfikatów
Liczba toe × aktualna cena rynkowa (zł/toe) oraz warunki transakcji.
Nie ma stałego procentu zwrotu z kosztu inwestycji.
Wartość zależy od efektu energetycznego, który różni się w zależności od inwestycji, oraz od aktualnych warunków rynkowych.
Podstawa prawna: art. 30 ustawy o efektywności energetycznej oraz aktualne zasady Towarowej Giełdy Energii.
BAZA WIEDZY
Najnowsze wpisy na blogu
Praktyczne materiały o audytach energetycznych, efektywności energetycznej, Białych Certyfikatach i modernizacjach – przygotowane z myślą o firmach i instytucjach.
Nie. Firma nie otrzymuje pieniędzy przed inwestycją. Po wykonaniu modernizacji, zawiadomieniu URE i zapisaniu świadectwa w rejestrze powstają prawa majątkowe, które można sprzedać.
Wniosek należy złożyć przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. Za rozpoczęcie może zostać uznane pierwsze wiążące zobowiązanie, np. zamówienie urządzeń lub umowa, po której inwestycja staje się nieodwracalna. W razie wątpliwości warto przeanalizować dokumenty przed złożeniem wniosku.
O świadectwo może wystąpić firma, instytucja lub inna organizacja, u której będzie wykonana modernizacja. Wniosek może również złożyć w jej imieniu upoważniona firma specjalistyczna.
Tak. Audyt określa przewidywaną roczną oszczędność energii i jest podstawą wniosku. Jeżeli planowana oszczędność przekracza 100 toe rocznie (około 1 163 MWh), po realizacji potrzebny jest drugi audyt, wykonany przez inną osobę.
Toe (tona oleju ekwiwalentnego) to jednostka energii używana w systemie. 1 toe odpowiada około 11,63 MWh. Minimalna planowana oszczędność to 10 toe średnio w roku, czyli około 116,3 MWh.
To zależy od zasad danego programu wsparcia i sposobu finansowania projektu. Informacje o dotacjach lub innym publicznym finansowaniu warto przekazać już na etapie wstępnej analizy.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Skontaktuj się z nami – chętnie odpowiemy na Twoje pytania.
Wiedza oparta na oficjalnych źródłach i praktyce projektowej
Autorem materiałów jest Bartłomiej Skrzeczkowski – audytor energetyczny i Prezes Zarządu Energy Trend. Treści są przygotowywane i weryfikowane na podstawie obowiązujących przepisów, materiałów Urzędu Regulacji Energetycznej (URE), dokumentów Towarowej Giełdy Energii (TGE) oraz praktyki projektowej.
Stan prawny zweryfikowany: [data z CMS]. bialycertyfikat.com jest serwisem eksperckim wydawanym przez Energy Trend i nie jest stroną URE ani innej instytucji publicznej.
Bartłomiej Skrzeczkowski
Audytor energetyczny Prezes Zarządu Energy Trend
Na co dzień przygotowuje audyty efektywności energetycznej i prowadzi projekty modernizacyjne od analizy do uzyskania świadectwa.
Treści weryfikowane przez eksperta
Informacje są sprawdzane pod kątem rzetelności, aktualności i zgodności z obowiązującymi przepisami.