Szybki kontakt · doradztwo energetyczne dla przemysłu i instytucji

Wiedza o Białych Certyfikatach

Białe Certyfikaty –
praktyczny przewodnik
po systemie

Białe Certyfikaty to nagroda za realne oszczędności energii. System wspiera zaplanowane modernizacje i pozwala zamienić efekty oszczędności na prawa majątkowe o wartości finansowej po rejestracji w URE.

Źródło: Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej
oraz informacje publikowane przez URE.

Ilustracja: zakład i malejące zużycie energii

01

Mniejsza energia

Modernizujesz i zużywasz mniej energii. Powstają oszczędności.

Ilustracja: świadectwo potwierdzone przez URE

02

Biały Certyfikat

Oszczędności są potwierdzane i rejestrowane przez URE w postaci świadectwa.

Ilustracja: monety – wartość finansowa świadectwa

03

Wartość / nagroda

Zarejestrowane świadectwo ma wartość finansową i może zostać sprzedane.

Oszczędność energii

Realne efekty dzięki modernizacjom i lepszemu zarządzaniu energią.

Świadectwo URE

Potwierdzenie oszczędności rejestrowane w oficjalnym rejestrze.

Nagroda finansowa

Świadectwo ma wartość i może zostać sprzedane.

NAJWAŻNIEJSZE PRZED INWESTYCJĄ

Najpierw wniosek, później rozpoczęcie realizacji

Wniosek należy złożyć przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. Za rozpoczęcie może zostać uznane pierwsze wiążące zobowiązanie, np. zamówienie urządzeń lub umowa powodująca, że inwestycja staje się nieodwracalna. Oferta, zapytanie cenowe lub niewiążące rozeznanie rynku nie zawsze oznaczają rozpoczęcie – znaczenie ma treść dokumentów i faktycznie podjęte działania.

Prawidłowa kolejność

Projekt /
dokumenty

Wniosek

Tu złóż wniosek

przed startem inwestycji

Start
inwestycji

Korzyść finansowa

z Białych Certyfikatów

Wniosek złożony przed rozpoczęciem inwestycji = możliwość uzyskania Białych Certyfikatów

Błędna kolejność

Start
inwestycji

Wniosek

Za późno

Rozpoczęcie inwestycji przed złożeniem wniosku może wykluczyć projekt z systemu wsparcia.

PODSTAWY SYSTEMU

Czym są Białe Certyfikaty?

Białe Certyfikaty są świadectwami wydawanymi przez Prezesa URE dla planowanych inwestycji, które mają przynieść możliwą do obliczenia oszczędność energii. Ich oficjalna nazwa to świadectwa efektywności energetycznej. „Energia finalna” oznacza energię rzeczywiście zużywaną przez firmę lub obiekt, np. prąd, gaz albo ciepło.

Po wykonaniu inwestycji firma zawiadamia URE o jej zakończeniu. Następnie świadectwo może zostać zapisane w Rejestrze Świadectw Pochodzenia prowadzonym przez Towarową Giełdę Energii (TGE). Dopiero w chwili zapisu powstają prawa majątkowe – elektroniczne jednostki o wartości rynkowej, które można sprzedać.

1. Plan inwestycji

Plan inwestycji

Firma planuje inwestycję, która przyniesie wymierne oszczędności energii (energii finalnej).

2. Wydanie świadectwa przez Prezesa URE

Wydanie świadectwa przez Prezesa URE

Prezes URE wydaje Białe Certyfikaty potwierdzające planowane oszczędności.

3. Realizacja inwestycji i zawiadomienie URE

Realizacja inwestycji

Po zakończeniu inwestycji firma zawiadamia URE o jej wykonaniu.

4. Zapis w rejestrze TGE i prawa majątkowe

Zapis w rejestrze TGE

Świadectwo zostaje zapisane w rejestrze TGE. Dopiero wtedy powstają prawa majątkowe o wartości rynkowej.

Mierzalny efekt

Liczy się roczna oszczędność energii, a nie sam koszt modernizacji.

Wartość rynkowa

Prawa wynikające ze świadectwa można sprzedać po ich zapisaniu w rejestrze.

Nie jest to dotacja

Firma nie otrzymuje pieniędzy przed inwestycją.

Podstawa prawna: art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 i art. 30 ustawy o efektywności energetycznej.

PROCES W SKRÓCIE

Jak działa system Białych Certyfikatów?

Standardowa ścieżka dla planowanej modernizacji obejmuje sześć etapów – od planu inwestycji do sprzedaży praw majątkowych.

01

02

03

04

05

06

01

Plan modernizacji

Opisz, co działa obecnie, co ma zostać zmienione i kiedy firma chce rozpocząć prace.

02

Wstępna kwalifikacja

Sprawdź etap projektu, dostępne dane oraz czy przewidywana roczna oszczędność może osiągnąć minimum 10 toe, czyli około 116,3 MWh.

03

Audyt i wniosek

Audytor przygotowuje opracowanie techniczne i określa planowaną oszczędność, a wniosek trafia do URE przed rozpoczęciem realizacji.

04

Wydanie świadectwa

URE określa w świadectwie przewidywaną roczną oszczędność energii.

05

Realizacja i zawiadomienie URE

Firma wykonuje modernizację, zbiera dokumentację i przekazuje Prezesowi URE zawiadomienie o zakończeniu przedsięwzięcia. Przy planowanej oszczędności powyżej 100 toe rocznie (ok. 1 163 MWh) potrzebny jest drugi audyt wykonany przez inną osobę.

06

Rejestr i sprzedaż

Po zapisaniu świadectwa na koncie w rejestrze powstają prawa majątkowe, które można sprzedać.

DLA KOGO?

Dla kogo są Białe Certyfikaty?

System Białych Certyfikatów wspiera firmy, instytucje i organizacje, które inwestują w efektywność energetyczną.

01

Przemysł i produkcja

Zakłady produkcyjne i przemysłowe realizujące modernizacje energetyczne w procesach i instalacjach.

02

Magazyny i logistyka

Centra logistyczne, magazyny i operatorzy łańcucha dostaw optymalizujący zużycie energii.

03

Duże budynki i instalacje

Właściciele i zarządcy obiektów biurowych, użyteczności publicznej, handlowych i usługowych.

04

Instytucje, samorządy i organizacje

Jednostki publiczne i organizacje realizujące inwestycje poprawiające efektywność energetyczną.

Projekt warto sprawdzić, gdy:

Nie rozpoczęto jeszcze realizacji

Można opisać stan przed i po modernizacji

Dostępne są podstawowe dane techniczne

Oszczędność energii da się obliczyć

Minimalny próg: planowana oszczędność musi wynosić co najmniej 10 toe średnio w roku.

To około 116,3 MWh lub 418,68 GJ rocznej oszczędności energii.

Jeżeli jedna inwestycja jest mniejsza, można rozważyć połączenie kilku podobnych modernizacji.

ORIENTACYJNY KWALIFIKATOR

Czy warto przekazać projekt do analizy?

Kwalifikator zawiera 6 prostych pytań – o etap realizacji, wiążące umowy lub zamówienia, zakres modernizacji, dane o obecnym zużyciu, skalę oszczędności i publiczne finansowanie. Pozwala wstępnie ocenić, czy projekt warto przekazać do dalszej analizy.

Około 116,3 MWh rocznie odpowiada ustawowemu minimum 10 toe.

Możliwe wyniki

Projekt może rokować – warto wykonać wstępną analizę.

Potrzebna może być analiza dokumentów, oszacowanie oszczędności lub sprawdzenie zasad finansowania.

Istnieje ryzyko, że projekt rozpoczęto zbyt wcześnie albo że oszczędność jest zbyt mała.

Po pokazaniu wyniku możesz przejść do formularza kontaktowego i przekazać projekt do analizy. Odpowiedź „nie wiem” jest dostępna tam, gdzie możesz nie znać danych technicznych.

FORMULARZ ANALIZY

Przekaż projekt do wstępnej analizy

Pięć krótkich kroków – bez kompletowania całej dokumentacji.

    Krok 1 z 5Dane kontaktowe

    Imię i nazwisko *

    Firma *

    Adres e-mail

    Telefon

    Wystarczy jeden kanał kontaktu — e-mail albo telefon.

    Rodzaj planowanej inwestycji *

    Czy podpisano już umowę, wystawiono zamówienie lub rozpoczęto prace? *

    Planowany termin rozpoczęcia inwestycji *

    Opis projektu *

    PRZYKŁADOWE PRZEDSIĘWZIĘCIA

    Jakie inwestycje mogą wchodzić w grę?

    System może obejmować różne przedsięwzięcia ograniczające zużycie energii. Ostateczna kwalifikacja zależy od zakresu, etapu projektu, dostępnych danych i możliwego do wykazania efektu.

    Procesy technologiczne

    01

    Procesy technologiczne

    Urządzenia, linie produkcyjne i sterowanie.

    Sprężone powietrze

    02

    Sprężone powietrze

    Sprężarki, sterowanie, odzysk ciepła i ograniczenie strat.

    Odzysk ciepła

    03

    Odzysk ciepła

    Wykorzystanie energii odpadowej z procesów i instalacji.

    Ciepło i chłód

    04

    Ciepło i chłód

    Źródła, obiegi oraz urządzenia pomocnicze.

    Silniki i napędy

    05

    Silniki i napędy

    Wysokosprawne silniki, falowniki i dopasowanie pracy.

    Oświetlenie

    06

    Oświetlenie

    Oprawy, sterowanie i optymalizacja czasu pracy.

    Budynki i instalacje

    07

    Budynki i instalacje

    Przegrody, ogrzewanie, wentylacja i chłodzenie.

    Automatyka i energia

    08

    Automatyka i energia

    Monitoring, sterowanie i systemy zarządzania energią.

    PRZYGOTOWANIE PROJEKTU

    Co warto przygotować do wstępnej analizy?

    Do pierwszej oceny nie trzeba kompletować całego wniosku. Wystarczy krótki opis modernizacji, planowany termin oraz podstawowe dane pozwalające porównać obecne zużycie energii z sytuacją po inwestycji.

    Dokumentacja techniczna, raport, wykresy, checklista i kask – przygotowanie projektu do analizy

    Projekt

    Stan obecny

    Stan po modernizacji

    Dokumenty formalne

    Audyt efektywności energetycznej

    Audyt to opracowanie techniczne oparte na danych i obliczeniach. Porównuje obecne zużycie energii ze stanem planowanym po modernizacji i określa przewidywaną roczną oszczędność energii.

    Przy oszczędności powyżej 100 toe rocznie (ok. 1 163 MWh, czyli 1,16 GWh) po realizacji potrzebny jest drugi audyt potwierdzający efekt – wykonuje go inna osoba.

    Raport z wykresem i symbolem potwierdzenia – audyt efektywności energetycznej

    PROCES AUDYTU

    01

    Stan istniejący

    02

    Obliczenie planowanego efektu

    03

    Stan po modernizacji

    04

    Roczna oszczędność energii

    DOBRE PRAKTYKI

    Dobra praktyka

    przed wnioskiem

    Dobra praktyka

    podczas realizacji

    Dobra praktyka

    po zakończeniu prac

    Podstawa prawna: art. 23 ust. 1–2 i art. 25 ust. 4 ustawy o efektywności energetycznej.

    BIAŁE CERTYFIKATY

    Od czego zależy wartość Białych Certyfikatów?

    Wartość Białych Certyfikatów zależy od efektu energetycznego potwierdzonego audytem oraz od warunków rynkowych w momencie sprzedaży. Im większa i pewniejsza oszczędność energii, tym większy potencjał uzyskania certyfikatów.

    Przykład: roczna oszczędność 20 toe odpowiada ok. 232,6 MWh energii rocznie.

    Dla kogo?

    Dla firm i instytucji, które planują modernizację lub już ją zrealizowały i potrzebują rzetelnego audytu potwierdzającego oszczędność energii.

    Co wpływa na wartość Białych Certyfikatów?

    01

    Wielkość oszczędności energii

    Im większy efekt energetyczny potwierdzony audytem, tym większy potencjał certyfikatów.

    02

    Zawiadomienie URE

    Terminowe zgłoszenie przedsięwzięcia do URE jest warunkiem wydania świadectwa.

    03

    Wpis do rejestru

    URE weryfikuje dokumenty, a świadectwo zostaje zapisane w rejestrze.

    04

    Prawa majątkowe do sprzedaży

    Po wpisie powstają prawa majątkowe, które można sprzedać na rynku.

    05

    Warunki rynkowe

    Ostateczna wartość zależy od kursu giełdowego (PLN/toe) i sytuacji na rynku.

    = WYNIK

    Wartość Białych Certyfikatów

    Liczba toe × aktualna cena rynkowa (zł/toe) oraz warunki transakcji.

    Nie ma stałego procentu zwrotu z kosztu inwestycji.

    Wartość zależy od efektu energetycznego, który różni się w zależności od inwestycji, oraz od aktualnych warunków rynkowych.

    1 toe

    ≈

    11,63 MWh energii

    toe – tona ekwiwalentu ropy naftowej

    Podstawa prawna: art. 30 ustawy o efektywności energetycznej oraz aktualne zasady Towarowej Giełdy Energii.

    BAZA WIEDZY

    Najnowsze wpisy na blogu

    Praktyczne materiały o audytach energetycznych, efektywności energetycznej, Białych Certyfikatach i modernizacjach – przygotowane z myślą o firmach i instytucjach.

    NAJCZĘSTSZE PYTANIA

    FAQ

    Masz pytanie dotyczące Białych Certyfikatów, audytu lub procesu sprzedaży świadectw? Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości.

    Certyfikat, wykres oszczędności i zakład przemysłowy – ilustracja line-art

    Nie znalazłeś odpowiedzi?

    Skontaktuj się z nami – chętnie odpowiemy na Twoje pytania.

    Nie. Firma nie otrzymuje pieniędzy przed inwestycją. Po wykonaniu modernizacji, zawiadomieniu URE i zapisaniu świadectwa w rejestrze powstają prawa majątkowe, które można sprzedać.

    Wniosek należy złożyć przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. Za rozpoczęcie może zostać uznane pierwsze wiążące zobowiązanie, np. zamówienie urządzeń lub umowa, po której inwestycja staje się nieodwracalna. W razie wątpliwości warto przeanalizować dokumenty przed złożeniem wniosku.

    O świadectwo może wystąpić firma, instytucja lub inna organizacja, u której będzie wykonana modernizacja. Wniosek może również złożyć w jej imieniu upoważniona firma specjalistyczna.

    Tak. Audyt określa przewidywaną roczną oszczędność energii i jest podstawą wniosku. Jeżeli planowana oszczędność przekracza 100 toe rocznie (około 1 163 MWh), po realizacji potrzebny jest drugi audyt, wykonany przez inną osobę.

    Toe (tona oleju ekwiwalentnego) to jednostka energii używana w systemie. 1 toe odpowiada około 11,63 MWh. Minimalna planowana oszczędność to 10 toe średnio w roku, czyli około 116,3 MWh.

    To zależy od zasad danego programu wsparcia i sposobu finansowania projektu. Informacje o dotacjach lub innym publicznym finansowaniu warto przekazać już na etapie wstępnej analizy.

    Nie znalazłeś odpowiedzi?

    Skontaktuj się z nami – chętnie odpowiemy na Twoje pytania.

    STANDARD MERYTORYCZNY

    Wiedza oparta na oficjalnych źródłach i praktyce projektowej

    Autorem materiałów jest Bartłomiej Skrzeczkowski – audytor energetyczny i Prezes Zarządu Energy Trend. Treści są przygotowywane i weryfikowane na podstawie obowiązujących przepisów, materiałów Urzędu Regulacji Energetycznej (URE), dokumentów Towarowej Giełdy Energii (TGE) oraz praktyki projektowej.

    Stan prawny zweryfikowany: [data z CMS]. bialycertyfikat.com jest serwisem eksperckim wydawanym przez Energy Trend i nie jest stroną URE ani innej instytucji publicznej.

    Bartłomiej Skrzeczkowski, audytor energetyczny

    Bartłomiej Skrzeczkowski

    Audytor energetyczny
    Prezes Zarządu Energy Trend

    Na co dzień przygotowuje audyty efektywności energetycznej i prowadzi projekty modernizacyjne od analizy do uzyskania świadectwa.

    Treści weryfikowane przez eksperta

    Informacje są sprawdzane pod kątem rzetelności, aktualności i zgodności z obowiązującymi przepisami.